SURAT BINISAYA by Prof. Rolando Borrinaga; A Book Review

BOOK REVIEW by Rodel C. Cuyco

(Delivered at Prof. Rolando Borrinaga’s lecture hosted by Holy Family Center of Studies in Lavezares, Northern Samar on April 4, 2018)

________________________________

SURAT BINISAYA: Deciphering Ancient Bisayan Writing and Language

by Rolando Borrinaga

Maupay nga adlaw sa iyo ngatanan.

An pagkakadiskubre san kinadaan nga pagsurat san Binisaya nagpapakita nga kita nga mga Samarnon mayda kita lugaring nga sistema sin pagsurat ug kultura waray pa man mag-abot didi sa aton an mga langyawanon nga mga tawo.

Nagpapakita ini nga kita nga mga Samarnon, hagrayo man an distansya dara san mga kabukiran nga kadagatan sadto nga paanahon, ginbubutok na kita sin mga pinulongan ug istorya nga hasta sa yana buhay nga nagpapadayon sa presente nga henerasyon.

Salamat nga dako nga may-ada kita sin Filipino historian ngan si Professor Rolando Borrinaga nag-aram sini nga aton kadaan nga pagsurat. Iya gintukib an mga nakaukit ng mga litra nga nakasurat sa mga naukad nga biso sa iba iba nga lugar sa Pilipinas, sa Calatagan, Batangas, sa Limasawa Southern Leyte, ngan sa Montreal, Masbate. Kaupod san mga nauna na mga sinurat san aton mga historyador sa Samar sugad kan Fr. Francisco Alcina nagsurat san Historia de las Islas y Indios Bisayas (1668), kan Dr. William Henry Scott (1921-1993) nga nagsurat san Prehispanic Source Materials for the Study of Philippine History ug Fr. Cantius J. Kobak, OFM (1930-2004) nga mas nagpahalarum san pag-aram san istorya ngan kultura san Samar, napgsumpay sumpay niya an mga datos, an mga nakaukit nga litra sa mga biso, ug nahatagan linaw ug klarado nga interpretatsyon an karuyag sidngon o an mensahe san mga litra.

Pinaagi sini nga pag-aram ni Professor Borrinaga, naadman naton nga sadto pa man hataas na an aton pagpasidungog sa mga espiritu nga labaw pa sa aton nga mao an aton Makagarahum nga Ginoo. Naadman liwat naton nga sanhi pa man hataas na an paghatag naton balor sa ritu san paglubong san aton mga hinigugma ug san aton mga lider. Naadman liwat naton nga sadto pa man mabaskog na an pagnenegosyo o barter trading san mga tawo sa magkadurudilain nga lugar sa Pilipinas ug sa mga taga iba nga nasud labi na gud didi sa kaharani naton sa kontinente san Asya. Ngan pinaagi sini nga pakikipagsangkay sa mga taga iba iba nga lugar, lumangbo an aton lengwahe ug an aton kultura. Nagpapakita la ini nga an Surat Binisaya ug an Kultura Binisaya katumpal ug diri ubos san mga langywanon. Kunsugad angay gud la ini  buhayon ug igpadayon tungod nga mao ini an usa nga aton tigaman san aton pagiging Samarnon ug san aton Kutura Binisaya.

Bilang mga Samarnon yana nga presente nga panahon, ini nga libro ni Professor Borrinaga kaangayan la himuon naton nga usa san sentro san pag-aradman naton san aton kasaysayan ngan daku sini an maibubulig san mga taga akademiko ug mga batan-on. Ug sugad man para sa aton nga presente nga mga Samarnon, dako ini nga ayat sa aton.

Surat Binisaya, aton ini. Kultura naton ini. Bahandi ini san aton tuna nga natawhan. Aton ini adman, buhayon, ug igpadayon.

Damo nga salamat.

BOOK REVIEW by Rodel C. Cuyco

____________________________

SURAT BINISAYA: Deciphering Ancient Bisayan Writing and Language

by Rolando Borrinaga

The Calatagan Pot discovered in Batangas, the Limasawa Pot in Leyte and the Monreal Stones in Masbate all bear the distinct ancient syllabic writing inscription aptly called Surat Binisaya. As unlocked by the author, all are connected to ancient babaylan’s burial rituals.  All these have given us solid evidence about our distant past as a people long before colonizers came to our shore.

Surat Binisaya was just as important and unique as the Chinese, Japanese and Arabic systems of writing in the time of ancient barter trade system between and among our neighbor countries. Indeed, Surat Binisaya reflects our identity as a people, hence, it is worth reviving and preserving.

Thanks to the author, Professor Rolando Borrinaga, the historian of Eastern Visayas who along with his researches about the history of the region, was able to explain the hidden thoughts behind the written inscriptions in the abovementioned artifacts which he has presented in his recently-published book titled Surat Binisaya: Deciphering Ancient Bisayan Writing and Language (New Day Publishers, 2017).

Professor Borrinaga studied each object and character carefully using his years of expertise in deciphering, translating and interpreting ancient syllabic writing and cross validating it with the works and writings of Fr. Francisco Alcina who wrote Historia de las Islas y Indios Bisayas (1668), Dr. William Henry Scott (1921-1993) who wrote Prehispanic Source Materials for the Study of Philippine History among others, and Fr. Cantius J. Kobak, OFM (1930-2004) who made extensive researches on the history and culture of Samar and to whom Professor Borrinaga dedicates his book to.

As this one is a great historical opus in this region that can be aligned with the monumental works of Alcina, Scott and Kobak, this book just deserves to be part of the reading materials for all students of history. All libraries and history teachers should read it and pass it on to the next generation of learners.

The fact that these cultural treasures were recovered in geographically distant islands is a manifestation that the Binisaya culture, its writings and language are found all over the archipelago. One could only imagine how much influence the people of the Bisaya (whenever Fr. Alcina spoke of Samar, he was referring to the Island of Samar) had in the different parts of the country.

Unfortunately, with Spanish colonization and the succeeding American colonization and the introduction of new belief system, this distinct form of syllabic writing was destroyed and replaced by new orthographies. It is good our spoken language was able to outlive centuries of changes. Wishfully, with more advocates on reviving Surat Binisaya, this written language will be reunited with its spoken language and will once again find its rightful place in the Filipino cultural traditions as well as in the community of written languages.

As a simple wish, I hope I will have the chance to study Surat Binisaya.

My high salute to Professor Borrinaga!