A SOLITARY LIFE
Rodel C. Cuyco
Like a moon
All alone yet not lonely
Illuminating the dark sky
Creatures looking up for its beauty
As it appears in a crescent, in a quarter and in full
Momentarily forgotten when it disappears on some nights
But never gone
Only to start anew
And draw a new cycle
Like a star
Sparkling through the night
Plentiful yet separated by lightyears
Forming magnificent constellations with all others
Inspiring dreams
Energizing doers
Called by name they will never know
Flooding the skies with eternal glow
January 2024
STORMY NIGHT WITH
GRANDMA
Rodel C. Cuyco
The sky is overcast
A cooler breeze fills the air
Like on ordinary day
Seconds and hours count
Radio broadcasts a
typhoon entering the PAR
Sounds of horns count
Village’s megaphone
blaring
Signaling people to take
shelter on safer ground
Seconds and hours count
Humming winds now
getting gusty
Til it howls and growls
Rains pounding to no end
Water rising
Filling up the streets
The gardens
To the doorsteps
In my Lola's nipa-thatched sturdy hut
We siblings on my Lola's old bed
As nanay and tatay
stayed at decadent home
As winds whistle
As clattering of unknown
objects heard
As terrifying and
agonizing wind lashes
Thanks to the comfort of
Lola’s stories
Thanks to her soothing
voice and melodies
As we all slept on her one
long crocheted blanket
Til the storm is over
Til we woke up to a bright
new day
January 2024
CROCS IN WHITE
Rodel C. Cuyco
Great words
Lofty ideas
Reverberating through
the halls
That was supposed to be
hallowed
By occupants of
yesteryears
Where fleece and soles
Made of noblest molds
As the lights are turned off
Sounds muted
Darkness reigns
Snakes extend their
fangs
Crocs flexing their
mouths wide open
Biting one another
Devouring anything and
everything
That is good and true
Just to survive
While the rest grapple for breathing ‘til drowned
If only the government is
run
By the likes of Rizal
and Gandhi
By the mold of Saint Francis
of Assisi
It would be a different
country
Where there is love for
the poor
Greed has no place
Where there is
selflessness
Pride is lost
Where there is charity
Love reigns!
January 2024
Pasko san Parag-uma
Disyembre 25
Adlaw san kabuhay san Ginoo
Espesyal nga adlaw sa tanan
Pero sa akon, ordinaryo la
Alas 5 san aga
Bagting san singbahan
Para sa maniringba
Nagbuhat sa higdaan
Nagsul-ot saruwal ngan bado pang uma
Samtang sa iba nga panimalay
Nagliliwan an mga tagbalay
San pinakamaupay ngan bag-o nga beste
Kinuha ko an kalo ngan ginhinab-it an arado
Mientras sa iba nga balay
An amyon san regalo
San bag-o nga sapatos nangangalimwag
Namahaw ako san tinug-on nga saging
Mientras sira, keso ngan hamon
Nag-uran sin makusog
Salamat, nasudlan tubig an pasakay
Sira tisimba
Ako tipa uma
Pero di ba an misa de gallo
Nagtikang sa amon nga parag-uma?
Maupay kay hunuraw man
Nagragit an adlaw
Deretso la ak pag-arado
Gamit an akon tig-arug na nga karabaw
Sige la
Sige la
Para sa pamilya, sa mga anak
Bisan Pasko
Urawa may uran
Urawa may kusog
Arado la
Arado la
Magsayuan
Si Hesus liwat
Sa pagsayuan sa sabsaban
Gugma la an dara
Ako man gugma liwat an dara
(Pasko 2024)
An Pitas nga Tsinelas
Ice candy, ice candy
Mani, mani
Puto, puto
Iraid, iraid
Libot libot sa bungto
Sa waiting shed, sa merkado
Sa eskwelahan, sa guwa san singbahan
Sa baybayon, sa plaza
Sa tanan nga kanto
Tikang syete anyos tubtob kinse
Mao ini ako sadto
Waray kapagalan, waray reklamo
Malipay man san hatag nga dyes porsyento
Simple la an tuyo, makadamo benta
Lakaw lakaw sa kalye, malingkod ngan hulat san tawo
Ilob san paso, uran, ngan aso
Ilob san bug-at, ilob san pira ka kilo
Testigo an akon tsinelas nga pinalit sa Boholano
Raudas maski pakarin, sudsod sa semento
Napipitas na manla, maupay kay may alamre o perdeble
Kahuman matugbos ngan deretso sa pangato
Laban la an pitas nga tsinelas
Matanggal man an alamre, liliwanan utro
Tubtob sa mapudpod, tubtob sa mabadla na an siki
Iilobon tubtob makapalit sin bag-o
(2025)
AN PARAGPADYAK
Rodel C. Cuyco
Masirum sirum
pa, kinahanglan na magmata
Kay an pamilya
waray pa pani-aga
An tinirok nga
sinsilyo, kagab i ubos na
Mapirit
magbuhat, lawas man maluya luya
Paragpadyak o
paragpedicab, pagtawag sa amon
Padyak o
pedicab, usa la ngaran namon
Kun kami
siyakan, bagan kami mga uripon
Masuol man sa
dughan, amon kakarawaton
Pakadto,
pakanhi, palibot-libot sa kalye
Nasudang,
nauran, nahuhulos, namamarhan kami
Makadanay
mangutana, tawo pa ba kami
O malin makina
o sarakyan nga de susi
Usa, duha, o
sumubra pa nga pasahero
Maalsa,
mahigot, mga bagahe nga dagko
Paniguro nala
pedal maski lubak lubak
Makaabot la sa
karadtuan, siki man lupak-lupak
Antes umuli sa
panimalay, maagi sa tag-iya
Mahatag kanya
bahin wara man kapagalan siya
Maagi merkado
mapalit pagkaun sa pamilya
Pagkabuwas
tikang na liwat pauroutro nga istorya
Ragasnas
Rodel C. Cuyco
Dinhe sa akon pagpupuyungko
sini nga baybayon
Nahibabatian ko an mga ragasnas
san kagab-ihon
An huni san mga tamsi ug san
mga duli duli
San mga pakla, san kikiyaw nga
malin nagkikisi kisi
Nasamo sini an ragasnas san mga
uga nga dahon
Sa akon pag-uusahay musika nga
kalipay bation
Nasamo an harupoy san hangin
daw matam-is nga hangkop
Sa akon lawas ug kalag daw
paghigugma nga maaghop
Ragasnas san balud nasubay san
akon paghangos
Mayumo, mamurayaw ngan mahamis
an pag-agos
Nadaop sa akon tiil, naharayo
naman ngan nabalik
Ginhahangkupan an baras maski
diri gud mapirit
Sinin kalibutan nga maiha ko na
nga puruy-anan
Mayda iba iba nga kahimo, boses
ngan kinaadman
Magkadurudilain nga kinaiya nga
makuri gud matungkad
Amo siguro ini an misteryo
sinin kinabuhi nga buskad
Sugad san balud nga ruyag
makitimpo sa baras
Ngan maski nanu nga sari,
mabalik gud pag-awas
Sugad san musika nga maski
waray namamati
Magtutukar sa kadayunan, kalipayan
nga putli
12.10.2017
(I was inspired to write after I read Rizal's Mi Retiro)
AN PARAGBULANG
Rodel C. Cuyco
Si Mano Jose parasimba kada aga
Kahuman, deretso sa bulangan an ruta
Pag-uli mahiyom-hiyom kun daugan
Kun perdi, kamingaw labi pa kabaraan
Sa kada adlaw an iya misis aringit pirmi
Ano daw manok la kaput pirmi san at padi
Maupay la siya kun tiaro pangbulang
Kun di natatagan, siya daw nakakaulang
Kun perdi pag-uli mangabri kaldero
Kun wara na igsura, kalupad entero
Kairo gad ni madi, ano man nga sugad sini
Mabulangon na si padi, pasuhay pa anak nga dose
Usa ka adlaw nasina na gud si madi
Gin-ihaw niya an iburulang ni padi
Karasa san aton suda, an sabaw suwabe
Intawon, waray gad sarabutan inin si padi
Kahuman magsimba, si padi deretso bulangan
Mayda nangutana kun hain na manok nga inataman
Waray na gad, iginsura na namon, baton ni padi
Deretso ko pinalayas an im bwisit nga madi
(August 1, 2012)
Abante
Lavezares
Rodel C. Cuyco
Kami
an mga anak san Lavezares
Nga
natindog san luha ug kasarig
Nga
nag-abid sa mata ug sa dughan
Kaupod
san hinigugma nga Gamhanan
Sa
imo mamurayaw an ngatanan
Kamaupay
mo, amon hinumduman
Sa
yaman san rekurso mo kami nahimo
Sa
hangkop san imo kamot, kami natawo
Chorus
An
mga Lavezaresnon
Maglipayon,
magbaskog
Mamurayaw,
mag-ilob
Sa
butnga san mga dampog
Nagkakasarayo
an amon mga tuyo
Pag-uswag,
pag-abante
San
hinigugma namon nga bungto
PAG-AMPO SA AKON BUNGTO
Rodel C. Cuyco
Makagarahum
nga Diyos
Magburuhat san
ngatanan
San langit,
san tuna
San mga tanum,
mga kahayupan
Tanan nga
katawhan
Sa imo
kamahinatagon
Ginhatag mo sa
amon an bug-os nga kalibutan
Para atamanon,
pakaupayon
Diyos san
langit ug tuna
Iginbubutang
namon sa imo mga kamot
An amon
kinabuhi
An amon
kabubuwason
Sa mga
kakurihan ngan kataragman
Buligi kami
Sa amon
pagrayhak
Updi kami
Dayawon ka
Diyos namon
Yana ug sa
ngatanan nga katuigan.
Amen.
Recited
during the Founding Anniversary
in
November 26, 2010
AKON LAVEZARES
By: Rodel C. Cuyco
Lavezares,
akon kasadto, yana ug buwas
Akon
inop, akon kinabuhi
Nagtatag-iya
sa ak
Akon
gintatag-iyahan sa ak dughan
Akon
panimalay
Akon
kalipay
Lavezares,
sa imo mga palad
Nag-abid
an hulas ug dugo san kaapuy-apuyan
Nga
naghalad sin kinabuhi basi ikaw mahikit-an
Nga
marig-on, mahigugmaon ug mauswagon
Lavezares,
an imo mga rekurso
Naghatag
sin tubig sin kinabuhi sa imo mga anak
Kadagatan,
kakahuyan, duyan namon nga pahuwayan
Harupoy
san im hangin
Kahiwasan,
kaguwasan san amon kalag
Mag-abot
man mga kataragman
Mga
ayat ug pagsukol san Gamhanan
Di
ko gud ikaw babayaan
Hangtud
katutubtuban
May 2011
Ako an Ponay
Rodel C. Cuyco
Ako an Ponay san Lavezares
Nabuhay sa ilarum san adlaw ug mga bituon
Nagdako sa kaisog ug paghigugma
Ako an simbolo san kamurayawan ug pagkasarayo
Sa akon dugo ug hulas natindog an mga salag san
paglaum
Sa akon mga pakpak , ginmawas an hangin san pag-uswag
An akon salag, puruy-anan san akon mga ungara
Bisan pa kun ako mapuyo la dida sa mga puno ug tanaman
Nakig-ato ako sa mga langyawanon nga nagsari nga ako
kuhaon
Sa mga Espanyol, Amerikano, ug Hapon wara ako
magpa-uripon
Kaupod an Makagarahum, lumupad ako, gumawas bug-os an
paglaum
Nagtapud ako nga an pagsari diri maalirung
Pero diri ngay-an kay may mga tawo nga karuyag ako
kulungon.
Kulungon an akon inop, an akon kamurayawan,
An akon hustisya, an akon konsensya
Mga tampalasan sira!
Nano kay sugad sini an ginhimo niyo sa akon!
Igawas niyo ako!
Igawas niyo ako!
Igawas niyo ako!
Recited
during the Founding Anniversary
in
November 26, 2010
AN KATINDOG SAN
LAVEZARES
Rodel C. Cuyco
San sadto nga panahon san wara pa Lavezares
Sini nga dapit wara pa sin nangingistar
Mayaman sa rekurso san pinagtimpo nga kadagatan ug
kaumhan
Sa paglabay san mga katuigan
An mga tulin ni Somoroy san Palapag san Ibabao nga
yana Norte san Samar
San mag-isog nga mga Bicolanos
Sakay san paraw ug sibiran
Naengganyar san kamabaysay san lugar
Sa kamot san Makagarahum, nagsari magpuyo
Magpa-uswag ngan magpadamo
Tumubo an lugar nga Pinonayan
Salag san mga makinanta ngan mabaysay nga ponay
Sa mga panimalay san Sucjan, Villa natindog
An Sucjan nga ngaran kinuha tikang sa bagol nga
sukahan san hubog nga tawo
Ug naging Villa, balay nga engrande ug maupay
pag-istaran
Sa Barobaybay sumirang an mga tawo sa tuna
san pinagtimpo nga baro ug baybay
Sa mga tanaman nga kun ngaranan Mamban, Rosario nga
bungto nabuhay
Ini sira dati mga visitas, lugar nga kun diin padi
paburubisita
Sini nga mga lugar, nabuhay mga nauna nga amay san
bungto
Sa Pinonayan sira: Feliciano Adriatico, Alfonso Ebron, Vicente
Albañes, Eulogio Martires,
Julian Domagtoy, Reymundo Tarraya, and Gregorio Esplana
Sa Sucjan sira: Mariano Policarpio and Estanislao Esfela
Sa Barobaybay: Feliciano Martires and Gregorio Vidal
Sa Mamban : Eustaqio Periones
Nagpetisyon sa Gobierno Colonial san Espanyol
Nga kita maging sayo nga bungto
Petsa Abril 23, 1873
Sa larang san Makagarahum
Natuman an ira gintutumuyo
Binulag sa iroy nga La Granja nga yana Allen nga
bungto
An petsa Enero 7, 1875
Lavezares usa na nga pueblo.
Ini nga makasaysayan nga petsa
Ayaw gud niyo kalimti
Aton ini igrayhak, ug igdako-dako,
Sa atubangan san aton mga anak ug sa ira magiging anak
Independencia san pueblo sa Lavezares
Atamanon ug igpasamwak!
Recited
during the Founding Anniversary
in
November 26, 2010
YELLOW RIBBONS AND
FLOWERS FOR LAVEZARES
(A poem dedicated to the Lavezaresnons who
fought
powergrabbers in Sept. 2009)
Rodel C.
Cuyco
Beloved, Lavezares
My beloved, Lavezares
In your peaceful slumber
You woke up
Suddenly
Ribbons are everywhere
Barbed wires are all around
Placards screaming at you
Human barricades at your doorstep
People so divided
Torn apart
Gathering storm of hatred
Forgetting love
What a fate
Is this what you have dreamed to be
I wept
As I see people
From all walks of life
Went with you
Different faces
Different voices
Some are seen
Some are not
Some are heard
Many are muted by might
I rejoice gloriously
When Rizal heard Bayan Ko
In resounding sorrows
In great lamentation
Unbowed, unwavering
For a greater cause
For peace to remain
For justice to reign
I pray like I never did before
God, send us your love and mercy
That your people will not chase after the
wind
For the wind to blow to goodness
For the storm to pass
For our faith to hold on
Amen.
Lavezares
Eternally beloved
You alone is my town
Incomparable
So enchanting
And comforting
When all hope is gone
I will still rest in your bosom
With a solemn promise
I will never let go
I will never give up on you
Your life is my life
Til the end
Til the next sunrise
THIS IS LAVEZARES
Rodel C. Cuyco
… a panorama of a quaint and mystical
paradise where the crystal-clear waters meet the abundant land safely nestled
on a stretch of sandy shore
… eternal spectator of the glorious sun’s
parade from sunrise to sunset
… teeming with wondrous and kindhearted people,
rich nature, greens and golden fields
… the sanctuary of marine creatures and wildlife
tucked in its lush mangroves, serene lakes and verdant trees
… a mosaic of interwoven dreams and hopes
crafted by the immeasurable love coupled with the indomitable spirit of its
forebears, today’s heroes and heroines and those that are yet to come
… solid and strong as its rocks yet nurturing
and soothing as its cascading gentle waves
… faith-filled abode of Christ-centered souls
and knowledge-hungry minds;
illuminating the unknown beyond its silvery
horizons
… the hammock that cuddles struggling tired
bodies and minds
engrossed in wandering or soul-searching
… the home so hard to leave;
its
all-too familiar breeze never fails to beckon
its sons and daughters back to her warm
embrace
… never fails to put a smile on ones heart
from dawn to dusk
… there is no place like home, no place like
Lavezares
Presented
with a video during Barobaybay Achievers’ Night, May 27, 2011
MOVERS AND SHAPERS OF
LAVEZARES
Rodel
C. Cuyco
Some
have stayed
Some
have traversed the unfamiliar byways
No
doubt each of them represents
“Each drop of water
Each drop of sand
That makes the mighty
water and the golden sand”
They
would always go back where it all started
To
honor and to be honored
In
this simple home called Lavezares
The
living witness to their dreams and aspirations
The
enduring edifice made up of sweat, tears and blood
Of
its worthy sons and daughters willing to give it all
With
them, this piece of land will never be the same again
Truly,
they are an inspiration
A
symbol of what God has destined this place to be
A
loving, caring and sharing community
Presented
with a video during Barobaybay Achievers’ Night, May 27, 2011
PAKAIN KITA
Kagurangan,
kadagatan ug hangin
San
tuna nga natawhan
Sanhi
mabaysay, yana nawawakay
Tawo,
tawo ano an im saysay
Koro
Kapalibutan,
ginhugawan
Hangin
imo ginrigsukan
Yaman
imo ginsayangan
Diin
aton hingadtuan
Niyan
an panahon, paiba-iba
Lanit
san paso diri makakaya
Uran,
baha, hagkot kahalaba
Gutom,
sakit, naaabat na
(Repeat
Koro)
Tawo,
san-o ka magbabag-o
Kun
kinabuhi mo, apektado
Tawo,
san –o ka pa magmamangno
Kun
kinabuhi mo, mawara sa imo
(Repeat
Koro)
May
2011
Lyrics
by Rodel, Randy, Amm, Jocelyn, Nonoy A
Music
by Alice Balag
Fall
On Me
Late
last night
I
was thinking over you
You
just walk into my thoughts
With
the emptiness I feel since you have gone
It
seems I’m travelling to nowhere
Chorus
Go
on your way now
Spread
up your wings
In
any place
Where
you may want to go
I
wish you’ll be tired now
To
fly in the open skies
Fall
on me now, my star
Fall
on me now, my love
One
day
I
wish that we will meet again
Some
day
I
wish you’re in my arms again
Sharing
life with me
Thru
thick and thin
My
love, please don’t leave me in my dream
Repeat Chorus
Coda
And
if ever you will go
To
be with someone new
Don’t
forget I’ll always love you so
Repeat Chorus
